Sut mae halen môn yn cyfuno crefft draddodiadol a thechnoleg arloesol

Halen Mon

Sut mae halen môn yn cyfuno crefft draddodiadol a thechnoleg arloesol

Mae Halen Môn, Cwmni Anglesey Sea Salt, yn cynhyrchu creision halen organig o ansawdd da drwy ddefnyddio hen grefft draddodiadol gan gyfuno cynaeafu â llaw a thechnoleg arloesol newydd sbon. Y canlyniad? Cynnyrch a fedr eistedd ymhlith y mawrion yn cynnwys Shampaen, Ham Parma a Phastai Porc Melton Mowbray.

Mae halen môr Halen Môn yn cael ei wneud o ddŵr môr glân, clir Menai sy’n amgylchynu Ynys Môn. Mae’r holl gynnyrch wedi ei ardystio gan y Gymdeithas Bridd.

Yn 2014 enillodd Halen Môn statws ‘Protected Designation of Origin’ (PDO) gan y Comisiwn Ewropeaidd, gan ddiogelu’r cynnyrch o dan yr enw Halen Môn. Halen Môn yw’r PDO Cymreig cyntaf. Mae ei statws, sydd wedi ei ddiogelu, yn cydnabod pwysigrwydd tir Gogledd Cymru ac felly mae’n rhaid i Halen Môn ddangos arferion busnes cyfrifol a chynaliadwy er mwyn cynnal y brand yn y tymor hir i mewn i’r dyfodol.

Yn 2025, newidiodd Halen Mon 2 bwmp dŵr trydan am bympiau gwrth-ddisgyrchiant, gan ddileu’n gyfan gwbl unrhyw angen am ynni. Gosodwyd hefyd 40 panel solar ffotofoltäig ar y safle i wrthbwyso allyriadau carbon a gweithio tuag at nod di-garbon. Mae yna hefyd bolisi ‘dim cemegau’ ar y safle, sy’n sicrhau bod elifiant dŵr yn gyfystyr â’r dŵr Cymreig calibr uchel a ddaeth i mewn i’r ffatri.

Mae gan Halen Môn ymagwedd arloesol tuag at wastraff, gan  edrych yn hytrach ar gynnyrch gwastraff fel ‘cyd-gynnyrch’.  Mae dŵr distyll, a gaiff ei ddefnyddio yn y broses o wneud halen yn cael bywyd o’r newydd drwy gael ei werthu fel glanhawr lens telesgop. Mae’r hydoddiant magnesiwm chwerw a mwynau sydd ar ôl yn dilyn cynaeafu halen yn cael eu gwerthu fel mwynau môr ac yn cael eu defnyddio mewn stablau rasio, a’u datblygu ar hyn o bryd fel elfen sylfaenol yn nhonig ceffylau rasio.