Arloesedd Cynaliadwy

Porthladd Aberdaugleddau

Port-of-Millford-Haven-3

Mae Porthladd Aberdaugleddau’n allweddol fel sbardunwr gweithgaredd economaidd Sir Benfro ac mae rheoli ynni yn y Porthladd yn offerynnol ar gyfer datgloi Megawatiau o gapasiti adnewyddol i roi Cymru ar y blaen yn y sector ynni byd-eang. Mae gan Gymru adnoddau naturiol arwyddocaol i gynhyrchu ynni. Fodd bynnag nid yw’r galw yn agos at yr adnoddau ac nid yw’r rhwydweithiau trydan – dosbarthu na throsglwyddo -yn abl i drin cynhyrchwyr dosbarthu mwy lleol. Mae gwaith ym Mhorthladd Aberdaugleddau i gynhyrchu system ynni craffach gan greu cydweddiad rhwng cynhyrchu a defnydd a storio, gyda’r fantais ychwanegol o ‘bontio’ rhwydweithiau trydan a nwy yn ceisio goresgyn y materion hyn er lles y Porthladd a gweddill Cymru. Mae’r Porthladd wedi gosod 2,500 o baneli solar ar draws 25 o adeiladau ac wedi gosod bolardiau LED ynni isel ledled Aberdaugleddau fel rhan o raglen adnewyddu gyda llawer mwy o brosiectau’n cael eu datblygu.

 

Dŵr Cymru

Dwr-cymru-Rainscape_DiggingPlanter_Landscape

Uchelgais Dŵr Cymru yw cyflawni lleihad o 50% mewn allyriadau carbon erbyn 2035 ac mae ganddynt ddau brosiect arloesol yn gweithio tuag at wireddu hyn. Glawlif yw ymagwedd Dŵr Cymru tuag at reoli’r dŵr wyneb sy’n mynd mewn i’r rhwydwaith garthffosydd i helpu i leihau gorlifo a llygredd mewn carthffosydd, a chreu cymunedau gwyrddach, glanach. Bydd y prosiect yn gwella cydnerthedd y rhwydwaith garthffosydd drwy reoli’r maint o ddŵr wyneb sy’n mynd i mewn i’r carthffosydd. Ym Mharc Ynni Five Fords Dŵr Cymru mae llawer math o ynni adnewyddol yn cynnwys gwaith treulio anaerobig sy’n cynhyrchu bionwy o slwtsh carthion a chynhyrchu trydan, gwaith chwistrellu biomethan sy’n puro nwy ar gyfer ei allforio, aráe Solar PV2.5MW, ac mae tyrbin gwynt a thyrbin dŵr ar yr arllwysfa elifiad dŵr wedi ei drin, a storio batris yn cael ei archwilio.

 

Cartrefi Dinas Casnewydd

Mae Cartrefi Dinas Casnewydd wedi cyflwyno system wresogi ardal ac mae’n darparu gwres a dŵr poeth i 970 o gartrefi ac ysgol gynradd leol. Adeiladwyd yr eiddo ar yr ystâd yn 1970au gan yr awdurdod lleol gyda thanwydd deuol olew/bwyleri wedi eu tanio gan nwy, ond roedd preswylwyr heddiw yn anfodlon gyda’u taliadau sefydlog am ddefnyddio’r system. Yn 2010, gosodwyd rheolwyr gwresogi newydd a mesuryddion gwres i ganiatáu i breswylwyr reoli eu lefelau cysur a mesuryddion gwresogi i ganiatáu bilio unigol. Yn 2014 daeth technoleg newydd i’r farchnad felly gosodwyd 650 o fesuryddion ynni clyfar yng nghartrefi pobl a hyn yn caniatáu iddynt fonitro’u defnydd o ynni yn ddyddiol, wythnosol a blynyddol. Mae’r unedau hefyd yn ei gwneud yn haws i breswylwyr reoli eu mesuryddion. Bydd adeiladu canolfan ynni newydd gyda bwyler effeithlon o ran carbon sy’n gyfeillgar i’r amgylchedd hefyd, gobeithir, yn gwella’r gwasanaeth a ddarperir i dros 900 o eiddo a’r ysgol. Cafwyd lleihad o 50% y flwyddyn yn y defnydd o nwy ers i’r mesurau arbed ynni newydd gael eu defnyddio a hyn wedi arbed 2,032 tunnell o CO2